Voormalige Smederij Sint Jorisstraat

's-Hertogenbosch
  • Wonen
  • Restauratie
  • Verduurzaming

De smederij met winkel en woonhuis aan de Sint Jorisstraat 9 is gerestaureerd en herbestemd tot woonhuis met kantoor aan huis. Het pand bestaat uit een voorhuis (dat weer uit twee delen bestaat) en een achterhuis. Het achterhuis en een deel van het voorhuis dateert uit 1400. Het stond bekend als ‘De Brutusjagers’, een gasthuis voor oude mannen.

In 1789 werd in het voorhuis een smederij gevestigd. In het midden van de 19e-eeuw werd de smederij naar het achterhuis verplaatst; het voorhuis werd veranderd: de gangstructuur met kamertjes voor twee appartementen (begane grond en eerste verdieping) en de neoclassicistische voorgevel dateren uit deze periode. Langs het pand loopt een steeg naar een ommuurde tuin waar tot in de 18e-eeuw nog een achterhuis stond.

De voormalige smederij is op een ingenieuze wijze comfortabel en energie-neutraal gemaakt met gebruik van slimme techniek, gezond materiaalgebruik en zorgvuldige detaillering. Zes eeuwen bouwsporen van vele Bossche bewoners en ambachten zijn tijdens de werkzaamheden onderzocht, in kaart gebracht en zoveel mogelijk zichtbaar gemaakt. De monumentale waarde van het ensemble van middeleeuwse bouwsels aan een verborgen steeg is daarmee versterkt. Er is een prettig, comfortabel woon- en werkhuis gecreëerd mét behoud en herstel van unieke historische details in een zeldzaam monument in de middeleeuwse Bossche binnenstad: een armenhuis uit de tijd van Jeroen Bosch. 

  • Ontwerp: BiermanHenket
  • Opdrachtgever: Joep Mol
  • Locatie: 's-Hertogenbosch
2378

De smederij aan de Sint Jorisstraat ontstond in de achttiende eeuw uit een samenvoeging van drie armenhuisjes aan een steeg. Het gemeentelijk monument uit 1400 is volledig gerestaureerd, waarbij de middeleeuwse structuur zoveel mogelijk hersteld is.

Behalve in de voormalige werkplaats zijn alle buitenmuren met voorzetwanden met vlaswol in een dampopen constructie geïsoleerd. De begane grond is voorzien van een geïsoleerde betonvloer. De kap op het voorhuis is met behoud van oude vorm vernieuwd; de kap op het achterhuis is gerestaureerd in een zorgvuldige detaillering en hoogwaardig geïsoleerd.

In het achterhuis is isolerend monumentenglas toegepast; het voorhuis is voorzien van stalen voorzetramen met dubbel glas. Het woon-/werkhuis is all-electric. Een volledig inpandige luchtwaterwarmtepomp voorziet in warm tapwater en voedt  een laagtemperatuur vloerverwarmingssysteem in de betonvloer en in de egalisatievloer op de verdieping. Alle ruimtes worden voorzien van verse lucht door een in schachten en op zolder weggewerkte gebalanceerde ventilatie met warmteterugwinning.

De benodigde electrische energie komt van de coorperatieve windmolen in de buurt. Het monument heeft energielabel A. Er is gebruik gemaakt van natuurlijke en gezonde materialen: vlaswol voor de isolatie, kalk en leem voor het wandstucwerk. Zoveel mogelijk materiaal is hergebruikt in het pand. Dat maakt het project ook een voorbeeld van een circulaire en gezonde renovatieaanpak.